Les 4: Ontkennen met -masen (pagina 8)

Niet ingelogd





19-12-2008, 16:42

Dit onderwerp heeft 8 abonnees
Je bent niet op dit onderwerp geabonneerd. Abonneren?

Conversatietekst


Geluidsbestand downloaden

鈴木さん、何か飲みませんか。Suzuki-san, nani ka nomimasen ka?Drinkt u niks?
いや、結構です。Iya, kekkō desu.Nee, dank u.
私はビールを飲みます。すみません!Watashi wa biiru wo nomimasu. Sumimasen!Ik neem bier. Mevrouw!
はい?Hai?Ja?
ビールお願いします。Biiru onegai shimasu.Ik wil graag bier.
ビールですね。畏まりました。Biiru desu ne. Kashikomarimashita.Eén bier. Ik heb het genoteerd.

鈴木さん、何か飲みませんか。Suzuki-san, nani ka nomimasen ka?Drinkt u niks?

De masu-vorm die we hebben geleerd, is een machtig wapen, want hij biedt toegang tot talloze andere werkwoordsvormen. In deze les leren we werkwoorden in de ontkennende wijs te plaatsen. In het Nederlands maken we een zin ontkennend met het woordje niet, getuige het onderstaande voorbeeld:

Een nietmachine niet en een naaimachine niet.

In het Japans ontkennen we door het werkwoord op een andere manier te vervoegen (een speciaal woord voor niet is dan niet meer nodig). Dat gaat als volgt:

hataraku (werken)

hataraki- (stam)hatarakimasu (werken, neutraal beleefd)hatarakimasen (niet werken, neutraal beleefd)

In plaats van masu gebruiken we dus masen. Een kind kan de was doen. Nomimasen komt van het werkwoord nomu (drinken). Nani ka is Japans voor iets. Hier zullen we in latere lessen nog uitgebreid op terugkomen. We krijgen dan dus het volgende:

Mevrouw Suzuki, niet iets drinken?

Onze werkwoordtabel ziet er nu als volgt uit:

1 eindigend op u2 eindigend op iru3 eindigend op erude gozaru

stam

u wordt iiru wordt ieru wordt e[onregelmatig]

voorbeeld

kau (kopen) wordt kai-

kaku (schrijven) wordt kaki-

kagu (ruiken) wordt kagi-

kasu (uitlenen) wordt kashi-

katsu (winnen) wordt kachi-

shinu (sterven) wordt shini-

yobu (roepen) wordt yobi-

kamu (bijten) wordt kami-

karu (maaien) wordt kari-

okiru (opstaan) wordt oki-taberu (eten) wordt tabe-de gozai-

tegenwoordige tijd

kai + masu = kaimasu (kopen, neutraal beleefd)oki + masu = okimasu (opstaan, neutraal beleefd)tabe + masu = tabemasu (eten, neutraal beleefd)desu (zijn, neutraal beleefd) / de gozaimasu (zijn, respectvol beleefd)

ontkennende tegenwoordige tijd

kai + masen = kaimasen (niet kopen, neutraal beleefd)oki + masen = okimasen (niet opstaan, neutraal beleefd)tabe + masen = tabemasen (niet eten, neutraal beleefd)--- / de gozaimasen (niet zijn, respectvol beleefd)

いや、結構です。Iya, kekkō desu.Nee, dank u.

Kekkō desu is een idioom en betekent zoiets als ik heb genoeg gehad, ik hoef niet meer. Je gebruikt dit als een ander iets aanbiedt (in de breedste zin des woords) en je niet van dit aanbod gebruik wilt maken. Net als het Nederlandse nee, dank je kan dit trouwens ook als understatement (dus ironisch) gebruikt worden.

Als een Japanner je dus aanbiedt om een levende zeekomkommer te eten (mijn Japanse schoonvader is er gek op), mag je een heel vies gezicht trekken en netjes iya… kekkō desu zeggen. Maak je geen zorgen, in dit extreme geval is dat niet onbeleefd. Geen Japanner zal verwachten dat westerlingen levende zeedieren opeten; het merendeel van de Japanners zelf heeft er namelijk ook moeite mee. Dit soort aanbiedingen zijn dan ook meestal pesterijtjes.

私はビールを飲みます。すみません!Watashi wa biiru wo nomimasu. Sumimasen!Ik neem bier. Mevrouw!

Biiru is onze eerste echte kennismaking met het katakana. In het tijdperk van de samoerai hadden ze nog geen bier in blikjes, hetgeen verklaart waarom dit woord rechtstreeks vanuit het Nederlands (niet het Engels!) is geïmporteerd. Omdat het Japans zoals gezegd minder klanken heeft dan andere talen, is het woord daarbij echter wel verbasterd. Maak niet de fout om het woord op z’n Nederlands of Engels uit te spreken. In het Nederlands spreek je leenwoorden ook op z'n Nederlands uit (ik neem tenminste aan dat je computerrr uitspreekt met een rollende r, en niet op z'n Engels). Spreek je het woord alsnog op z’n Nederlands of Engels uit, dan komt dat verschrikkelijk uitsloverig over. Daarnaast maak je jezelf ook nog eens onverstaanbaar.

Omdat dit woord een leenwoord is, wordt het geschreven in katakana. Naast bier heeft het Japans nog veel meer woorden uit het Nederlands geïmporteerd. Dit heeft te maken met het feit dat de Nederlanders een tijd lang het enige volk waren dat handel met de Japanners mocht drijven. Je had natuurlijk ook de Spanjaarden en de Portugezen, maar die stuurden missionarissen om het geloof in een God te verkondigen die een hogere positie had dan de shogun. Nederlanders hebben de Japanners echter wijs weten te maken dat hun God een andere God was (handel voor alles, dat is bij Nederlanders nooit anders geweest) en mochten daarna als enige blijven. Er werd een kleine handelskolonie gesticht op een eilandje voor de kust van Nagasaki, dat tijden lang het enige contactpunt tussen Japan en de rest van de wereld vormde. Alle kennis over de wereld werd gedurende deze periode via de Nederlanders overgebracht. Dit verklaart waarom het Japans relatief veel woorden uit het Nederlands heeft geleend.

Terug naar het onderwerp. De vertaling van de hele zin tot nu toe luidde:

Wat betreft mij, drinken.

Aan wo kunnen we zien dat bier het lijdend voorwerp in de zin is. Stel dus de vraag: Wat wordt er gedronken? Bier! Dat leidt tot:

Wat betreft mij, bier drinken.

Sumimasen is een idioom. Je ziet dat het de neutrale en beleefde vorm van het werkwoord sumu is, maar dat mag je direct weer vergeten, want de huidige betekenis heeft daar weinig meer mee te maken. Het betekent pardon of sorry, en je zult dit woord nog verschrikkelijk vaak gebruiken, want over het algemeen begaan buitenlanders de ene na de andere flater in Japan.

Als je sumimasen trouwens snel uitspreekt, gaat het verschrikkelijk veel lijken op de ontkennende vorm van het werk woord suu (zuigen, roken). Als iemand vraagt of je rookt, kun je dus het volgende woordgrapje maken:

Suimasu ka?

Hai, su(m)imasen.

Vat je ‘em?

Je gebruikt sumimasen ook om de ober of serveerster in een restaurant te roepen. Daarbij steek je je hand op, net als in een Nederlands restaurant.

はい?Hai?Ja?

De moeilijkste zin tot nu toe. Je mag proberen hem zonder hulp te vertalen.

ビールお願いします。Biiru onegai shimasu.Ik wil graag bier.

onegai shimasu herken je wellicht nog uit de allereerste les. Toen leerden we de uitdrukking yoroshiku onegai shimasu, letterlijk ik hoop dat u mij gunstig gezind zult zijn. In deze uitdrukking staat de combinatie onegai shimasu voor hopen of willen. Willen moet je hier zien in de betekenis van iets van een ander willen krijgen of willen dat een ander iets voor je doet. Je gebruikt het dus niet in zinnen als ik wil later dokter worden.

Gaan we de woordcombinatie nog verder ontleden, dan stuiten we op onegai (wens) en shimasu (doen). Je begrijpt hoe vanuit wens doen de vertaling graag willen is ontstaan.

Graag bier willen.

Het partikel wo (om van bier een lijdend voorwerp te maken) wordt weggelaten, omdat het in dit geval erg stijf klinkt. Dat kon je niet weten, en daarom moet je uitdrukkingen met onegai shimasu ook voorlopig als idioom onthouden. In latere lessen zul je zien dat partikels wel vaker worden weggelaten, vooral als uit de context al volstrekt duidelijk wordt wat de functie van bepaalde woorden is.

Noah zal trouwens eerder bier bestellen dan bijvoorbeeld mineraalwater, omdat je in Japanse restaurants standaard gratis water (zonder bubbels) krijgt opgediend. Japanners verbazen zich er dan ook over dat restaurants in Nederland hier geld voor in rekening brengen.

ビールですね。畏まりました。Biiru desu ne. Kashikomarimashita.Eén bier. Ik heb het genoteerd.

De eerste zin is makkelijk: bier zijn, nietwaar? De serveerster controleert even of ze de bestelling goed heeft doorgekregen, net zoals een Nederlandse ober dat zou doen.

De tweede zin ken je niet en zul je waarschijnlijk ook niet zo snel gebruiken, tenzij je ooit in een Japans bedrijf gaat werken. Het is een idioom dat uitsluitend gebruikt wordt door mensen die jou als klant helpen, en het betekent niets meer dan ik heb het begrepen, ik zal doen wat u heeft gevraagd.

Als je oplet, herken je opnieuw iets van masu in dit werkwoord. Dat klopt. Het is de verleden tijd van het werkwoord kashikomaru die gemaakt wordt met stam+mashita, maar dat mag je op dit moment meteen weer vergeten.

慇懃無礼

Inginburei, het beledigen van je gesprekspartner door hem of haar expres op een te hoog beleefdheidsniveau aan te spreken. Bij mensen die je niet zo goed kent, is dit inderdaad een grove belediging; bij goede (!) vrienden werkt het juist ironisch.

Kashikomarimashita kun je tegenover vrienden trouwens wel ironisch gebruiken. Je plaatst jezelf dan in de zwaar ondergeschikte rol van een winkelbediende die de klant (je vriend of vriendin) helpt. In het Nederlands zouden we het dan wellicht vertalen als Woef! (commandeer je hond en blaf zelf is te ruzieachtig en geen goede vertaling).

Woordenlijst

Suzuki-san鈴木さんmeneer/mevrouw Suzuki(Les 1)
nani ka何かiets(Les 4)
nomimasen飲みませんniet drinken(Les 4)
ka?(Les 1)
Iyaいやnee; nou...(Les 2)
kekkō desu結構ですgenoeg hebben, niet hoeven(Les 4)
Watashiik(Les 1)
wawat betreft(Les 1)
biiruビールbier(Les 4)
wo[lijdend voorwerp](Les 3)
nomimasu飲みますdrinken(Les 4)
Sumimasenすみませんpardon, sorry(Les 4)
Haiはいja(Les 1)
onegai shimasuお願いしますgraag willen(Les 4)
desuですzijn; [tilt zin naar neutrale beleefdheidsvorm](Les 1)
nehè, nietwaar, toch, inderdaad(Les 1)
Kashikomarimashita畏まりましたbegrepen(Les 4)

Nieuwe tekens

nodrinkenmi
seketsuverbinden
bouwbi
[verlenging]ru
kashikomet respect gehoorzamenri
ta

Oefeningen

Beweeg de muis over de vragen om de antwoorden weer te geven.

1. Noah, wil je niks drinken?
Noah-san, nani ka nomimasen ka?
ノアさん、何か飲みませんか。
2. Ja, ik drink iets.
Hai, nani ka wo nomimasu.
はい、何かを飲みます。
3. Nee, dank u.
Iya, kekkō desu.
いや、結構です。
4. Meneer Yamamura drinkt bier.
Yamamura-san wa biiru wo nomimasu.
山村さんはビールを飲みます。
5. Mevrouw Takeda drinkt geen bier.
Takeda-san wa biiru wo nomimasen.
武田さんはビールを飲みません。
6. Ober!
Sumimasen!
すみません!
7. Ja?
Hai?
はい?
8. Ik wil graag bier.
Biiru onegai shimasu.
ビールお願いします。
9. Eén bier?
Biiru desu ne.
ビールですね。
10. Ik heb het genoteerd.
Kashikomarimashita.
畏まりました。
11. Ik neem bier.
Watashi wa, biiru ni shimasu.
私は、ビールにします。

Herhalingsoefeningen

Beweeg de muis over de vragen om de antwoorden weer te geven. Deze vragen worden automatisch en willekeurig geselecteerd uit vorige lessen. Je kunt soms meerdere keren dezelfde vraag krijgen.

1. Noah is toch een Nederlander?
Noa-san wa Oranda-jin desu ne?
ノアさんはオランダ人ですね。
2. Wat is de masu-vorm van iku (gaan)?
ikimasu
行きます
3. Dat is Noah.
Noa-san desu.
ノアさんです。
4. Meneer Satō, wat neemt u?
Satō-san wa nan ni shimasu ka?
佐藤さんは何にしますか。
5. Ik ben een Japanse.
Watashi wa Nihonjin desu.
私は日本人です。
6. Ik ben geen Japanner.
Watashi wa Nihonjin de wa nai desu.
私は日本人ではないです。
7. Japan is geen koninkrijk.
Nihon wa ōkoku de wa nai desu.
日本は王国ではないです。
8. Is dat zo?
Sō desu ka?
そうですか。
9. Aangenaam.
"Hajimemashite" of "Yoroshiku onegai shimasu"
初めまして/宜しくお願いします
10. Wat is de masu-vorm van dekiru (kunnen)?
dekimasu
出来ます
11. En welke nationaliteit heeft mevrouw Suzuki dan?
Jaa, Suzuki-san wa nanijin desu ka?
じゃあ、鈴木さんは何人ですか。
12. Welke nationaliteit heeft mevrouw Suzuki?
Suzuki-san wa nanijin desu ka?
鈴木さんは何人ですか。
13. O.
Aa, sō desu ka.
あぁ、そうですか。
14. En meneer Kawasaki?
Kawasaki-san wa?
川崎さんは?
15. Wat is de masu-vorm van okiru (opstaan)?
okimasu
起きます
16. Is dat zo?
Sō desu ka?
そうですか。
17. Mevrouw Tasaki eet zeebrasem.
Tasaki-san wa tai wo tabemasu.
田崎さんは鯛を食べます。
18. Meneer Tanaka is toch een Japanner?
Tanaka-san wa Nihonjin desu ne?
田中さんは日本人ですね。
19. Noah is geen vis.
Noa-san wa sakana de wa nai desu.
ノアさんは魚ではないです。
20. Piet is toch een Nederlander?
Pitto-san wa Oranda-jin desu ne?
ピットさんはオランダ人ですね。

Vragen en reacties

Pagina 1 2 3 4 5 6 7 8

Dit artikel heeft 71 reacties. Dit is reactiepagina 8 van 8.

07-03-2016, 15:06  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
Dankjewel Loek!
Hoe feliciteer je iemand met zijn verjaardag in het japans eigenlijk?
07-03-2016, 17:41    Loek van Kooten (5121 reacties)
Citeren
お誕生日おめでとうございます!
08-03-2016, 03:18  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
ありがとございました!
28-03-2016, 22:20  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
Vraagje!

Bij de zin:
"はい、何かを飲みます。"
(Hai, nani ka wo nomimasu)
word het partikel "を" gebruikt.

In deze vragende zin echter niet,
Maar hier is "何か" toch ook het lijdend voorwerp?
"ノアさん、何か飲みませんか"
(Noa-san, nani ka nomimasen ka?)

Waarom word het partikel in de tweede zin weggelaten?


宜しくお願いします!

28-03-2016, 23:13    Loek van Kooten (5121 reacties)
Citeren
Sommige partikels mogen worden weggelaten als uit de context volstrekt duidelijk is wat de functie van een woord in de zin is.
11-12-2016, 15:51  Vellen (59 reacties)
Citeren
sumimasen eindigt toch ook op -masen?
hoe ga je dit dan ontkennen? Niet dat dit vaak voorkomt (hoop ik)
11-12-2016, 15:51  Vellen (59 reacties)
Citeren

11-12-2016, 15:58   Bastiaan (233 reacties)
Citeren
Sumimasen kan gezien worden als een idioom. Als je het wilt ontkennen, wil je dan aan gaan geven dat het je niet spijt?
12-12-2016, 16:21  Vellen (59 reacties)
Citeren
zoiets ja, daarom dat ik zei dat het niet vaak voorkomt
13-12-2016, 00:12   Bastiaan (233 reacties)
Citeren
Gezegd met de mooie woorden van Loek

Sumimasen betekent letterlijk: er komt geen einde aan. Waar aan? Nou, mijn excuses.

Het is juist de truc in 't Japans om beleefd te blijven. Mocht je toch onbeleefd willen zijn, bied dan wat minder je excuses aan.

Nieuw forumonderwerp

Hallo gast, alleen geregistreerde en ingelogde gebruikers kunnen op dit artikel reageren: Inloggen / Registreren

Mis je bepaalde functionaliteit? Reageer en laat het ons weten. We hebben alles zelf geprogrammeerd, dus we kunnen het ook zelf aanpassen.

Gratis Japans leren met Loek van Kooten, drs. Japanologie, en zijn vrouw Rumi Tasaki, native Japanse met afstudeerrichting taalkunde. Zowel Loek als Rumi zijn al 22 jaar beëdigd en fulltimevertaler Japans.

Woord van de dag

通る

Tōru

Passeren [intransitief]; passeren [transitief]

Quiz: Hoe goed is jouw Japans?


>> Archief <<


Actiefste gebruikers


1

 Joop van Huet
(1167 reacties)

2

  Hannah
(1013 reacties)

3

   ニケ
(809 reacties)

4

 Iwakura
(499 reacties)

5

 Yuriko
(461 reacties)

6

  Endo
(460 reacties)

7

   Lion Egberts
(457 reacties)

8

 Rene Frijhoff
(280 reacties)

9

 Thijs
(278 reacties)

10

 Orekisama
(235 reacties)

Over ons | Mail ons (LEES DIT EERST!) | ©2008-2017 Akebono Translation Service