Ontkennen met -masen

Ingelogd als Gast



19-12-2008, 16:42

Dit onderwerp heeft 8 abonnees
Je bent niet op dit onderwerp geabonneerd. Abonneren?

Conversatietekst


Geluidsbestand downloaden

鈴木さん、何か飲みませんか。Suzuki-san, nani ka nomimasen ka?Drinkt u niks?
いや、結構です。Iya, kekkō desu.Nee, dank u.
私はビールを飲みます。すみません!Watashi wa biiru wo nomimasu. Sumimasen!Ik neem bier. Mevrouw!
はい?Hai?Ja?
ビールお願いします。Biiru onegai shimasu.Ik wil graag bier.
ビールですね。畏まりました。Biiru desu ne. Kashikomarimashita.Eén bier. Ik heb het genoteerd.

鈴木さん、何か飲みませんか。Suzuki-san, nani ka nomimasen ka?Drinkt u niks?

De masu-vorm die we hebben geleerd, is een machtig wapen, want hij biedt toegang tot talloze andere werkwoordsvormen. In deze les leren we werkwoorden in de ontkennende wijs te plaatsen. In het Nederlands maken we een zin ontkennend met het woordje niet, getuige het onderstaande voorbeeld:

Een nietmachine niet en een naaimachine niet.

In het Japans ontkennen we door het werkwoord op een andere manier te vervoegen (een speciaal woord voor niet is dan niet meer nodig). Dat gaat als volgt:

hataraku (werken)

hataraki- (stam)hatarakimasu (werken, neutraal beleefd)hatarakimasen (niet werken, neutraal beleefd)

In plaats van masu gebruiken we dus masen. Een kind kan de was doen. Nomimasen komt van het werkwoord nomu (drinken). Nani ka is Japans voor iets. Hier zullen we in latere lessen nog uitgebreid op terugkomen. We krijgen dan dus het volgende:

Mevrouw Suzuki, niet iets drinken?

Onze werkwoordtabel ziet er nu als volgt uit:

1 eindigend op u2 eindigend op iru3 eindigend op erude gozaru

stam

u wordt iiru wordt ieru wordt e[onregelmatig]

voorbeeld

kau (kopen) wordt kai-

kaku (schrijven) wordt kaki-

kagu (ruiken) wordt kagi-

kasu (uitlenen) wordt kashi-

katsu (winnen) wordt kachi-

shinu (sterven) wordt shini-

yobu (roepen) wordt yobi-

kamu (bijten) wordt kami-

karu (maaien) wordt kari-

okiru (opstaan) wordt oki-taberu (eten) wordt tabe-de gozai-

tegenwoordige tijd

kai + masu = kaimasu (kopen, neutraal beleefd)oki + masu = okimasu (opstaan, neutraal beleefd)tabe + masu = tabemasu (eten, neutraal beleefd)desu (zijn, neutraal beleefd) / de gozaimasu (zijn, respectvol beleefd)

ontkennende tegenwoordige tijd

kai + masen = kaimasen (niet kopen, neutraal beleefd)oki + masen = okimasen (niet opstaan, neutraal beleefd)tabe + masen = tabemasen (niet eten, neutraal beleefd)--- / de gozaimasen (niet zijn, respectvol beleefd)

いや、結構です。Iya, kekkō desu.Nee, dank u.

Kekkō desu is een idioom en betekent zoiets als ik heb genoeg gehad, ik hoef niet meer. Je gebruikt dit als een ander iets aanbiedt (in de breedste zin des woords) en je niet van dit aanbod gebruik wilt maken. Net als het Nederlandse nee, dank je kan dit trouwens ook als understatement (dus ironisch) gebruikt worden.

Als een Japanner je dus aanbiedt om een levende zeekomkommer te eten (mijn Japanse schoonvader is er gek op), mag je een heel vies gezicht trekken en netjes iya… kekkō desu zeggen. Maak je geen zorgen, in dit extreme geval is dat niet onbeleefd. Geen Japanner zal verwachten dat westerlingen levende zeedieren opeten; het merendeel van de Japanners zelf heeft er namelijk ook moeite mee. Dit soort aanbiedingen zijn dan ook meestal pesterijtjes.

私はビールを飲みます。すみません!Watashi wa biiru wo nomimasu. Sumimasen!Ik neem bier. Mevrouw!

Biiru is onze eerste echte kennismaking met het katakana. In het tijdperk van de samoerai hadden ze nog geen bier in blikjes, hetgeen verklaart waarom dit woord rechtstreeks vanuit het Nederlands (niet het Engels!) is geïmporteerd. Omdat het Japans zoals gezegd minder klanken heeft dan andere talen, is het woord daarbij echter wel verbasterd. Maak niet de fout om het woord op z’n Nederlands of Engels uit te spreken. In het Nederlands spreek je leenwoorden ook op z'n Nederlands uit (ik neem tenminste aan dat je computerrr uitspreekt met een rollende r, en niet op z'n Engels). Spreek je het woord alsnog op z’n Nederlands of Engels uit, dan komt dat verschrikkelijk uitsloverig over. Daarnaast maak je jezelf ook nog eens onverstaanbaar.

Omdat dit woord een leenwoord is, wordt het geschreven in katakana. Naast bier heeft het Japans nog veel meer woorden uit het Nederlands geïmporteerd. Dit heeft te maken met het feit dat de Nederlanders een tijd lang het enige volk waren dat handel met de Japanners mocht drijven. Je had natuurlijk ook de Spanjaarden en de Portugezen, maar die stuurden missionarissen om het geloof in een God te verkondigen die een hogere positie had dan de shogun. Nederlanders hebben de Japanners echter wijs weten te maken dat hun God een andere God was (handel voor alles, dat is bij Nederlanders nooit anders geweest) en mochten daarna als enige blijven. Er werd een kleine handelskolonie gesticht op een eilandje voor de kust van Nagasaki, dat tijden lang het enige contactpunt tussen Japan en de rest van de wereld vormde. Alle kennis over de wereld werd gedurende deze periode via de Nederlanders overgebracht. Dit verklaart waarom het Japans relatief veel woorden uit het Nederlands heeft geleend.

Terug naar het onderwerp. De vertaling van de hele zin tot nu toe luidde:

Wat betreft mij, drinken.

Aan wo kunnen we zien dat bier het lijdend voorwerp in de zin is. Stel dus de vraag: Wat wordt er gedronken? Bier! Dat leidt tot:

Wat betreft mij, bier drinken.

Sumimasen is een idioom. Je ziet dat het de neutrale en beleefde vorm van het werkwoord sumu is, maar dat mag je direct weer vergeten, want de huidige betekenis heeft daar weinig meer mee te maken. Het betekent pardon of sorry, en je zult dit woord nog verschrikkelijk vaak gebruiken, want over het algemeen begaan buitenlanders de ene na de andere flater in Japan.

Als je sumimasen trouwens snel uitspreekt, gaat het verschrikkelijk veel lijken op de ontkennende vorm van het werk woord suu (zuigen, roken). Als iemand vraagt of je rookt, kun je dus het volgende woordgrapje maken:

Suimasu ka?

Hai, su(m)imasen.

Vat je ‘em?

Je gebruikt sumimasen ook om de ober of serveerster in een restaurant te roepen. Daarbij steek je je hand op, net als in een Nederlands restaurant.

はい?Hai?Ja?

De moeilijkste zin tot nu toe. Je mag proberen hem zonder hulp te vertalen.

ビールお願いします。Biiru onegai shimasu.Ik wil graag bier.

onegai shimasu herken je wellicht nog uit de allereerste les. Toen leerden we de uitdrukking yoroshiku onegai shimasu, letterlijk ik hoop dat u mij gunstig gezind zult zijn. In deze uitdrukking staat de combinatie onegai shimasu voor hopen of willen. Willen moet je hier zien in de betekenis van iets van een ander willen krijgen of willen dat een ander iets voor je doet. Je gebruikt het dus niet in zinnen als ik wil later dokter worden.

Gaan we de woordcombinatie nog verder ontleden, dan stuiten we op onegai (wens) en shimasu (doen). Je begrijpt hoe vanuit wens doen de vertaling graag willen is ontstaan.

Graag bier willen.

Het partikel wo (om van bier een lijdend voorwerp te maken) wordt weggelaten, omdat het in dit geval erg stijf klinkt. Dat kon je niet weten, en daarom moet je uitdrukkingen met onegai shimasu ook voorlopig als idioom onthouden. In latere lessen zul je zien dat partikels wel vaker worden weggelaten, vooral als uit de context al volstrekt duidelijk wordt wat de functie van bepaalde woorden is.

Noah zal trouwens eerder bier bestellen dan bijvoorbeeld mineraalwater, omdat je in Japanse restaurants standaard gratis water (zonder bubbels) krijgt opgediend. Japanners verbazen zich er dan ook over dat restaurants in Nederland hier geld voor in rekening brengen.

ビールですね。畏まりました。Biiru desu ne. Kashikomarimashita.Eén bier. Ik heb het genoteerd.

De eerste zin is makkelijk: bier zijn, nietwaar? De serveerster controleert even of ze de bestelling goed heeft doorgekregen, net zoals een Nederlandse ober dat zou doen.

De tweede zin ken je niet en zul je waarschijnlijk ook niet zo snel gebruiken, tenzij je ooit in een Japans bedrijf gaat werken. Het is een idioom dat uitsluitend gebruikt wordt door mensen die jou als klant helpen, en het betekent niets meer dan ik heb het begrepen, ik zal doen wat u heeft gevraagd.

Als je oplet, herken je opnieuw iets van masu in dit werkwoord. Dat klopt. Het is de verleden tijd van het werkwoord kashikomaru die gemaakt wordt met stam+mashita, maar dat mag je op dit moment meteen weer vergeten.

慇懃無礼

Inginburei, het beledigen van je gesprekspartner door hem of haar expres op een te hoog beleefdheidsniveau aan te spreken. Bij mensen die je niet zo goed kent, is dit inderdaad een grove belediging; bij goede (!) vrienden werkt het juist ironisch.

Kashikomarimashita kun je tegenover vrienden trouwens wel ironisch gebruiken. Je plaatst jezelf dan in de zwaar ondergeschikte rol van een winkelbediende die de klant (je vriend of vriendin) helpt. In het Nederlands zouden we het dan wellicht vertalen als Woef! (commandeer je hond en blaf zelf is te ruzieachtig en geen goede vertaling).


Smaakt dit naar meer? Japans leer je het beste "offline" op onze taalschool in Leiden. Daar kunnen we je tot een veel hoger niveau brengen en veel meer begeleiden. Klik hier voor meer informatie!

Woordenlijst

Suzuki-san鈴木さんmeneer/mevrouw Suzuki(Les 1)
nani ka何かiets(Les 4)
nomimasen飲みませんniet drinken(Les 4)
ka?(Les 1)
Iyaいやnee; nou...(Les 2)
kekkō desu結構ですgenoeg hebben, niet hoeven(Les 4)
Watashiik(Les 1)
wawat betreft(Les 1)
biiruビールbier(Les 4)
wo[lijdend voorwerp](Les 3)
nomimasu飲みますdrinken(Les 4)
Sumimasenすみませんpardon, sorry(Les 4)
Haiはいja(Les 1)
onegai shimasuお願いしますgraag willen(Les 4)
desuですzijn; [tilt zin naar neutrale beleefdheidsvorm](Les 1)
nehè, nietwaar, toch, inderdaad(Les 1)
Kashikomarimashita畏まりましたbegrepen(Les 4)

Nieuwe tekens

Oefeningen

Beweeg de muis over de vragen om de antwoorden weer te geven.

1. Noah, wil je niks drinken?
2. Ja, ik drink iets.
3. Nee, dank u.
4. Meneer Yamamura drinkt bier.
5. Mevrouw Takeda drinkt geen bier.
6. Ober!
7. Ja?
8. Ik wil graag bier.
9. Eén bier?
10. Ik heb het genoteerd.
11. Ik neem bier.

Herhalingsoefeningen

Beweeg de muis over de vragen om de antwoorden weer te geven. Deze vragen worden automatisch en willekeurig geselecteerd uit vorige lessen. Je kunt soms meerdere keren dezelfde vraag krijgen.

1. Ik ben Suzuki.
2. Noah is toch een Nederlander?
3. Welke nationaliteit heeft mevrouw Suzuki?
4. Dat is Noah.
5. Wat is de masu-vorm van kuru (komen)?
6. Wat is de masu-vorm van iku (gaan)?
7. Wat is de masu-vorm van kiru (dragen)?
8. Meneer Duppen is toch een Duitser?
9. Nederland is geen republiek.
10. Mevrouw Suzuki is Nederlander.
11. Welke nationaliteit heeft Noah?
12. Nederland is toch een koninkrijk?
13. Nederland is toch een koninkrijk?
14. Is mevrouw Suzuki geen Duitse?
15. Nee, hij is geen Duitser.
16. Zeebrasem is een vis.
17. Japan is geen koninkrijk.
18. Ik ben geen Japanner.
19. Nee, ze is Japanse.
20. Wat is de masu-vorm van taberu (eten)?

Vragen en reacties

Pagina 1 2 3 4 5 6 7 8

Dit artikel heeft 71 reacties. Dit is reactiepagina 8 van 8.

Hallo gast, alleen geregistreerde en ingelogde gebruikers kunnen op dit artikel reageren. Log in of registreer.

Dit is niet alleen onze site. Het is ook jouw site! Op- en aanmerkingen zijn altijd welkom.

01-07-2009, 16:43   Loek van Kooten (5811 reacties)
Citeren
Of is dat dan toch weer te "stijf"???

Het komt inderdaad erg stijf over. Op zich gebruiken we tot les 12 ook netjes partikels, maar dit was een nogal extreem geval. Ik zou uitdrukkingen met "onegai shimasu" vooralsnog als idioom onthouden!

Ik heb wel een extra opmerking in de les geplaatst, om een en ander te verduidelijken.

01-07-2009, 16:41 Masamichi (7 reacties)
Citeren
Kan niet wachten om naar die les 12 te komen dan... ;-)

Dat je vaak partikels mag weglaten was me inderdaad al opgevallen, al weet ik nog niet altijd goed wanneer wel en wanneer niet. Maar hoe-dan-ook, aangezien dit nog maar les 4 is, zou ik zeggen, "eerst goed leren, dan kunstjes leren" (dat zeiden ze vroeger in de luchtmacht ook altijd tegen me). Toch? Daarbij lijkt het me hier ook een vorm van beleefdheid (je bestelt hier tenslotte iets met onegai shimasu, ook een beleefdsheidvorm) om juist wel het partikel wo te gebruiken. Of is dat dan toch weer te "stijf"???

01-07-2009, 15:56   Loek van Kooten (5811 reacties)
Citeren
Volgens mij wordt in deze les in de conversatietekst een klein foutje gemaakt (zowel in de Japanse tekst, als in de romaji-tekst)

Er zijn in het Japans een heleboel gevallen waarin partikels mogen worden weggelaten, vooral als de functie van woorden al volledig duidelijk wordt uit de context. Dit is één zo'n geval!

Met wo is het trouwens niet fout.

Vanaf les 12 ga je nog veel extremere voorbeelden van het weglaten van partikels tegenkomen.

01-07-2009, 15:53 Masamichi (7 reacties)
Citeren
Volgens mij wordt in deze les in de conversatietekst een klein foutje gemaakt (zowel in de Japanse tekst, als in de romaji-tekst):

ビールお願いします。 Biiru onegai shimasu.

Het particle を (wo) wordt hier vergeten.

M.a.w., het hoort te zijn:

ビールをお願いします。 Biiru (w)o onegai shimasu.

Ook in de oefeningen staat dit particle er steeds niet tussen...

01-03-2009, 09:21   Loek van Kooten (5811 reacties)
Citeren
Gomen nasai is niets meer dan een beleefdere versie van gomen. In principe betekenen beide kreten exact hetzelfde (nasai is de onregelmatige gebiedende wijs van het werkwoord nasaru = doen, respectvol).

Gomen betekent zoiets als "Vergiffenis". Gomen nasai betekent dan "Doe vergiffenis = Vergeef me".

Sumimasen betekent in dit geval letterlijk "Kan geen rust krijgen". Je kunt geen rust krijgen, omdat je iets dwarszit.

"Mōshiwake arimasen" betekent letterlijk "Er is geen excuus". Deze kreet gebruik je dus uitsluitend om jezelf te verontschuldigen.

Op basis van de bovenstaande letterlijke betekenissen moet het makkelijker zijn om te bepalen welke kreten je wanneer kunt gebruiken:

1. Om de aandacht te trekken
Gomen, gomen nasai, sumimasen
Waarbij moet worden opgemerkt dat "gomen" colloquiaal is en uitsluitend tegen hele goede vrienden kan worden gebruikt.
2. Om spijt uit te drukken
Gomen, gomen nasai, sumimasen, mōshiwake arimasen
"Mōshiwake arimasen" is het langst, en in het Japans betekent dat over het algemeen dat het ook het beleefdst is ;-)

28-02-2009, 21:29 x.Riri (16 reacties)
Citeren
Hallo!
Waar ik me vaak in vergis is gomennasai , Sumimasen en Moushiwake Arimasen.

Gomen is toch meer van het, het spijt me?
En sumimasen van het pardon.

Maar het verschil tussen moushiwake arimasen & sumimasen en moushiwake arimasen & gomennasai, dat begrijp ik niet echt.
Wordt dat meer algemeen gebruikt?
Hoe zit het eigenlijk?

29-01-2009, 11:05   Loek van Kooten (5811 reacties)
Citeren
Hallo Jeroen!

Die tekst "Wat betreft mevrouw Suzuki, niet iets drinken?" in les 4 moet zijn: "Mevrouw Suzuki, niet iets drinken?" Dit is inmiddels aangepast.

In les 3 mag de zin zowel met als zonder 'wa' gemaakt worden - het gebruik is in dit geval dus inderdaad facultatief.

Mét 'wa' zet je Noah meer af tegen andere mensen (ik weet nog niet wat ik neem, maar wat neem jíj?), maar het verschil in nuance is in dit geval erg klein en niet iets waar Japanners over het algemeen bij zullen stilstaan. In les 6 gaan we hier veel dieper op in (voor de nieuwsgierigen: het gaat in dit geval om toepassing 4 van 'wa' in les 6).

29-01-2009, 10:32 Jeroen Arnolds (5 reacties)
Citeren
Dag Loek. Les 3 begint met Noa-san, nan ni shimasu ka? Maar in de oefening staat vervolgens Sato-san wa, nan ni shimasu ka? En les 4 begint met Suzuki-san, nani ka nomimasen ka? terwijl je in de begeleidende tekst schrijft: Wat betreft mevrouw Suzuki, niet iets drinken?
Is wa facultatief als je iemand bij naam aanspreekt? Ben geneigd te denken dat de intonatie die je gebruikt al voldoende is. Hoe zit het?
23-12-2008, 09:06   Loek van Kooten (5811 reacties)
Citeren
De mooiste vind ik nog altijd 十二指腸, letterlijk tien twee vinger darm. Juist ja, twaalfvingerige darm :D
22-12-2008, 13:25   Steven (29 reacties)
Citeren
Quote: "Naast bier heeft het Japans nog veel meer woorden uit het Nederlands geïmporteerd." -] Als iemand meer wil weten over de invloed van Nederlands op de Japanse taal: ik heb een interessant artikel van Jirou Numata, genaamd "The Introduction of Dutch Language". Voor wie toegang heeft tot JSTOR, dit is de locatie: LINK Voor wie dat niet heeft en het toch wil lezen, stuur een mailtje naar the_999_nazgul@hotmail.com, dan stuur ik het op. ;)

Nieuw forumonderwerp

Leer Japans met Loek van Kooten, drs. Japanologie, en zijn vrouw Rumi Tasaki, native Japanse met afstudeerrichting taalkunde. Zowel Loek als Rumi zijn al 24 jaar fulltimevertaler Japans. Onze klanten: link.

Woord van de dag

Enki

Uitstel

Quiz: Hoe goed is jouw Japans?



>> Archief <<


Over ons | Cookie- en privacybeleid | Mail ons (LEES DIT EERST!) | Bel ons: 06-108 95 993 (UITSLUITEND voor proeflessen of calamiteiten) | ©2008-2019 Akebono Translation Service