Artikel: Welke kanten kun je op met een studie Japans? (pagina 8)

Niet ingelogd





02-09-2009, 22:42

Dit onderwerp heeft 1 abonnee
Je bent niet op dit onderwerp geabonneerd. Abonneren?

De opleidingen

Allereerst is het belangrijk om te weten dat de enige erkende opleidingen Japans in Nederland op HBO-niveau of universitair niveau zijn.

Als je dat niveau niet hebt of geen zin hebt in een voltijdopleiding, is er nog een andere mogelijkheid: namelijk offline lessen bij ons volgen en jezelf dan via de staatsexamens opwerken naar niveau JLPT1. Ter illustratie: onze beste leerlingen zitten momenteel bijna op JLPT2-niveau.

De HBO-opleiding is praktijkgericht en bevindt zich in Maastricht. De universitaire opleiding zit in Leiden en is theoretischer. Naast taal wordt op deze opleidingen tevens aandacht besteed aan andere zaken, zoals cultuur, geschiedenis, politiek en economie. Ten slotte is er nog een tweejarige universitaire opleiding in Rotterdam en (ik meen) Twente, maar eerlijk gezegd lijken deze studies me zonde van je tijd. Ze zijn voornamelijk bedoeld voor studenten economie die zich willen concentreren op het zakendoen met Japan.

Maar als je Japans gaat studeren, wil je het waarschijnlijk goed doen, en niet een beetje erbij. Uit ervaring weet ik dat de meeste studenten die afstuderen in Maastricht en Leiden (deze opleidingen duren vier jaar) zich nauwelijks verstaanbaar kunnen maken, dus je kunt je wel voorstellen hoe erg het is gesteld met studenten aan nog kortere opleidingen. Japans is voor ons Europeanen gewoon een lastige taal, die je niet zo makkelijk leert als Engels of Duits.

Als je echt goed Japans wilt leren spreken, schrijven en lezen, kom je er niet met de opleidingen alleen. De eisen die de opleidingen op taalkundig gebied stellen, zijn eenvoudigweg te laag. Maar als je daarnaast heel veel in je eigen tijd doet en je taalkennis bewust uit probeert te breiden door bijvoorbeeld heel veel om te gaan met Japanners in Nederland, gloort er hoop aan de horizon.

Vertaler

Ervan uitgaande dat je het Japans aardig onder de knie hebt, kun je verschillende kanten op. Het meest voor de hand liggend is vertaler worden, maar dit moet ik je ten zeerste afraden, omdat je hier het zout in de pap niet mee kunt verdienen. Er is bijzonder weinig werk, de concurrentie vanuit Japan zelf is absoluut moordend en de prijzen die geboden worden, zijn een lachertje. Het vertaalbureau van Rumi en mij doet heel aardig zaken, maar daar zit wel 20 jaar bloed, zweet en tranen achter (en dan nog bestaat de helft van onze omzet uit vertalingen vanuit het Engels naar het Nederlands). Eerlijk gezegd is het een route die ik niemand kan aanbevelen, tenzij je het niet erg vindt om de eerste 5 jaar in bittere armoede door te brengen (als je geluk hebt). Geschat inkomen: van 6.000 euro (starter) tot 135.000 euro bruto per jaar (aanlooptijd meer dan 20 jaar, goede ondernemerscapaciteiten, 80-urige werkweken, bereidheid om naast Japans ook andere combinaties aan te nemen, zoals Engels-Nederlands).

Het moedertaalprincipe

Belangrijk: als niet-Japanner zul je nooit en te nimmer in staat zijn om vertalingen náár het Japans te verrichten. Er zijn slechts zeer weinig niet-Japanners die vlekkeloos Japans kunnen schrijven. Vertalen is nog veel moeilijker, omdat je daarnaast ook nog eens in het keurslijf van de te vertalen tekst gedwongen wordt. Hierdoor kun je in feite alleen vertalingen vanuit het Japans aannemen. Dat werk is slechts zeer sporadisch beschikbaar en beperkt zich over het algemeen tot bijzonder saaie uittreksels uit het bevolkingsregister voor Japanners die zich in Nederland willen vestigen.

Ondanks bovenstaande zul je niet-Japanners tegenkomen die beweren wel naar het Japans te kunnen vertalen. Zij zijn zogenaamd uniek, bijzonder, enorm getalenteerd, wonen al twintig jaar in Japan, hebben klanten die vinden dat hun Japans wel goed is, of wat dan ook.

Ik maak zelden harde statements, maar dit keer doe ik het toch: iedere niet-Japanner die beweert naar het Japans te kunnen vertalen, liegt of lijdt aan grenzeloze zelfoverschatting. Het is eenvoudigweg niet mogelijk. Neem dit aan van iemand die al 20 jaar fulltime met de taal bezig is, wees niet eigenwijs en zet het uit je hoofd. Dit is niet alleen mijn mening, dit is tevens de algemene consensus die heerst in de professionele vertaalwereld. Al zóu je dus perfect naar het Japans kunnen vertalen, dan nog zal geen enkele klant bereid zijn om je werk naar het Japans te verstrekken, omdat mensen eenvoudigweg het risico niet willen nemen als er duizenden echte Japanners beschikbaar zijn.

Ja, soms heeft Rumi tijdgebrek en vraagt ze of ik een tekst wil vertalen naar het Japans. Ik beperk me dan uitsluitend tot zeer rechtlijnige teksten (juridisch en IT), en na twintig jaar haalt Rumi er nog steeds dingen uit. Het is dus zonder eindcontrole niet geschikt voor publicatie. Als je deze route dus toch wilt bewandelen, zul je een Japanner moeten vinden die goed onderlegd is in zijn of haar moedertaal en je continu kan begeleiden. De vraag is of het dan niet beter is om de vertaling meteen door hem of haar te laten doen.

Tolk of gids

Tolk/gids (en dan vooral het laatste) is al een betere optie. Je houdt je dan bezig met het gesproken woord, waarvoor de eisen veel minder streng zijn. Je werkt als freelancer voor reisbureaus en begeleidt allerlei Japanse groepen door de Benelux. Om daadwerkelijk te kunnen tolken, zal je Japans van een bijzonder hoog niveau moeten zijn (het hoogste niveau van het Japanse staatsexamen, JLPT1, is een minimale vereiste). Voor gidswerk zijn de eisen lager, maar nog steeds hoog (minimaal JLPT2). Daarnaast zul je als gids vaak voor dag en dauw moeten opstaan, om groepen bijvoorbeeld om 5:00 ’s ochtends een rondleiding te kunnen geven op de bloemenveiling van Aalsmeer. Geschat inkomen: een tolk Japans kan theoretisch 60.000 euro bruto per jaar verdienen, maar er is waarschijnlijk niet voldoende werk om dagelijks te kunnen tolken. Een gids Japans verdient zo'n 36.000 euro bruto per jaar (maar krijgt daarnaast honderden euro per maand aan zwart geld toegestopt van de reizigers, de reisleiders en de winkels waarnaar hij de toeristen brengt). Daarnaast kan de tolk/gids bijna altijd gratis met de groep mee-eten, en ook dat scheelt in de kosten.

Het nadeel van tolken is dat de Japanse sector bijzonder amateuristisch is georganiseerd, omdat de markt zo klein is (je zult in heel Nederland zo'n vijf tot tien collega's hebben). Dat betekent dat mensen je zien als een soort wandelend woordenboek dat van alle markten thuis moet zijn. Het betekent ook dat je van tevoren vaak niet weet waarover de tolksessie zal gaan. Als je niet kapot wilt gaan van de kritiek, zul je woorden als aanleunwoning, zeoliet, alkalytisch kraakproces, partnertoeslag, alfahulp, perzikkruid, warmtapwaterbereiding, petalagisch en onthaaktang dan ook zo uit je mouw moeten kunnen schudden. Daarnaast word je (alweer omdat de sector zo amateuristisch is georganiseerd) geacht om acht uur per dag achterelkaar te kunnen tolken, terwijl officiële EU-tolken al na tien minuten worden afgelost omdat het werk anders te zwaar is. Weet dus waar je aan begint: zelf ben ik hier na vijf jaar mee gestopt, omdat de stress me te veel werd, en volgens mijn collega's was ik op dat moment de beste tolk Japans in Nederland, dus ik deed echt wel iets goed.

Japanse bedrijven in Nederland

Je kunt er ook voor kiezen om bij een Japans bedrijf in Nederland te gaan werken. De verhalen die ik hierover echter hoor, zijn niet alom positief. Hiërarchisch gezien schijnen de meeste westerlingen het niet verder te schoppen dan de kopieermachines, en dat moet na het volgen van een HBO-studie of een universitaire studie toch een bijzonder frustrerende ervaring zijn. Toch denk ik dat je er met een heleboel doorzettingsvermogen wel kunt komen; al zul je je moeten realiseren wat daadwerkelijk je toegevoegde waarde is. Inderdaad, je spreekt Japans, maar dat doen alle Japanners ook. Je zult dus meer moeten kunnen dan dat als je echt iets voor een bedrijf wilt betekenen. Geschat inkomen: modaal.

Werken in Japan

Dat geldt al helemaal als je voor een bedrijf in Japan zelf wilt gaan werken, waarin de toegevoegde waarde van een taal als Nederlands nul komma nul is. Engels is wel gewild, maar tegen de Amerikanen die Japans hebben gestudeerd, zul je als eenvoudige Nederlander nooit kunnen opboksen (we spreken echt niet zo goed Engels als we denken). Maar ik kan me zo voorstellen dat iemand die vloeiend Japans spreekt én internationaal recht heeft gestudeerd een streepje voor heeft bij een Japans bedrijf dat veel internationaal zaken doet.

Realiseer je alleen wel dat de levensstandaard in Japan een stuk lager is dan in Nederland. Eenvoudig gezegd hebben Japanners minder koopkracht en zijn ze kleiner behuisd. Heel veel families in Japan wonen met 4 mensen (papa, mama en twee kinderen) op een oppervlakte van 40 vierkante meter. Als je dan ook nog 40- tot 80-urige werkweken moet draaien en één keer per jaar een weekje vakantie krijgt, is de lol er waarschijnlijk snel af. Vrienden van mij die deze route hebben gekozen, raden het af. Geschat inkomen: beneden modaal.

Betere kansen worden wellicht geboden bij westerse bedrijven die veel zaken doen met Japan. Je komt dan al snel terecht bij hele grote bedrijven (Shell, Nedlloyd) of bedrijven die vanwege hun aard veel met Japan te maken krijgen (denk aan bloemenexportbedrijven). Welke sector je dan kiest, hangt voornamelijk van je eigen interesse af. Geschat inkomen: modaal tot ver boven modaal.

Andere mogelijkheden

Ten slotte zijn er nog een heleboel mensen die gewoon op een totaal andere plek terechtkomen die niets met Japans te maken heeft. De taal gebruiken ze dan niet meer, maar sommige bedrijven waarderen wel de manier van denken die men bij bepaalde opleidingen zoals Japans heeft aangeleerd. Erica Terpstra, voormalig Minister van Sport, was ook ooit sinoloog. Geschat inkomen: variabel.

Niet zoeken, maar creëren

Mensen in mijn vriendenkring die met een studie wel succes hebben geboekt, hebben het werk niet opgezocht, maar zelf gecreëerd. Zo ken ik iemand die heel veel kennis van de medische sector heeft en dat met zijn kennis over de Japanse taal heeft weten te combineren. Hij is daarna een eigen zaak begonnen die Nederlandse bedrijven begeleidt bij het introduceren van medicijnen op de Japanse markt. Dat soort werk komt niet naar je toe: je moet actief Nederlandse bedrijven gaan benaderen en ze bewustmaken van je toegevoegde waarde. Een andere vriend werkt nu als onderdirecteur in een Japans museum. Ook dat werk vind je niet bij een detacheringsbureau of een online vacaturesite: daar moet je heel actief naar op zoek.

Ik ben ervan overtuigd dat alles kan en dat heel veel mogelijk is. Verwacht alleen niet dat het makkelijk zal gaan. Kijk niet naar waar je volgend jaar zit. Kijk naar waar je over tien jaar zit. Als je snel en makkelijk een baantje wilt vinden, kun je wellicht beter een algemenere studie kiezen!

Overigens is het ook heel leuk om Japans als hobby te hebben.

Addendum 27 juli 2010

Voor degenen die vertaler willen worden: inmiddels dient aangetekend te worden dat je vanaf 2014 minimaal 80 uur per vijf jaar moet uittrekken voor zogenaamde Permanente Educatie als je beëdigd (officieel erkend) Japans vertaler wilt worden en blijven. Permanente Educatie staat voor continue bijscholing.

Het grappige is dat er nauwelijks bijscholing gegeven wordt op het gebied van Japans, met als gevolg dat je bijvoorbeeld op een avondschool Frans, Office 2008 of Hoe Leer Ik Netwerken moet gaan studeren om je titel voor Japans te kunnen behouden.

Inderdaad, deze stompzinnige regeling is bedacht door volstrekt wereldvreemde ambtenaren die alle contact met de realiteit hebben verloren.

In de praktijk komt bovenstaande erop neer dat je al het geld dat nog met Japanse vertalingen te verdienen viel meteen weer kwijt bent aan volstrekt zinloze vervolgopleidingen die niets met Japans te maken hebben, en dat alleen maar om je titel te kunnen behouden. Aangezien het vertaalwerk op het gebied van Japans bijzonder karig is en het werk dát er is bijna altijd moet worden beëdigd, is er voor het vak beëdigd vertaler Japans geen enkele toekomst meer. Zelf houd ik de titel uit pure trots nog vast zolang het kan, maar zakelijk gezien had ik hem al lang moeten laten vallen, omdat er met vertalingen vanuit het Engels naar het Nederlands inmiddels veel meer geld te verdienen valt.

Vragen en reacties

Pagina 1 2 3 4 5 6 7 8

Dit artikel heeft 74 reacties. Dit is reactiepagina 8 van 8.

12-04-2010, 17:49    Loek van Kooten (5193 reacties)
Citeren
Endo schreef: we moeten even allemaal op de knieen voor Mr.てんのうへいか!天皇陛下万歳!

Woot! Ik had zelf nog niet eens door dat ik was gepromoveerd. Er bestaan nog hogere rangen trouwens

12-04-2010, 18:34    ニケ (811 reacties)
Citeren
Iwakura schreef: Nu je het vraagt, ja. Twee weken geleden al ingeleverd. En ik heb het ook al terug. And, at the risk of sounding cocky, I did pretty well.
Een schouderklopje voor Iwakura! ところで,『schouderklopje』は, 日本語でなんですか?
Endo schreef: @ニケ
Nou zoveel text heb ik jou nog nooit zien typen! Ik werd gewoon compleet verblind door de muur van text die spontaan op me afkwam!
Er zouden natuurlijk een paar チョコチョコ tussen moeten staan, dat breekt de tekst zo lekker!
Loek schreef: Woot! Ik had zelf nog niet eens door dat ik was gepromoveerd.
おめでとうございます! (Met dank aan Endo kon ik de kanji even snel knippen en in het woordenboek plakken! )
12-04-2010, 18:39    Loek van Kooten (5193 reacties)
Citeren
ニケ schreef: ところで,『schouderklopje』は, 日本語でなんですか?

Een direct equivalent is er niet, maar homekotoba (lovende woorden) komt redelijk in de buurt. Maar in deze context zou je dat dan weer niet gebruiken.

Op Japanse fora zie je dan meestal een geanimeerde GIF van een buigende Japanner of zo

Of gewoon het bekende sugooooo~i natuurlijk.

"Yō yatta na" of "yoku yatta ne" is wellicht ook nog een optie. Qua nuance komt dat het dichtst in de buurt.

12-04-2010, 21:01  Iwakura (499 reacties)
Citeren
ニケ schreef:
Een schouderklopje voor Iwakura!

ニケさん, かたいれ して くれて ありがとう! :) また 5がつ 29にち に ね.
12-04-2010, 23:10   Hannah (1013 reacties)
Citeren
Loek, ik zal wat vragen aan Megumi als ik haar spreek. Haar Man werkt bij een Japans/ Nederlands bloemen bedrijf in Naaldwijk ) als ik het allemaal goed begrepen heb'
12-04-2010, 23:19   Hannah (1013 reacties)
Citeren
En dit keer nog geen hanamaru voor mij want ik heb het huiswerk nog niet af.
13-04-2010, 13:46    ニケ (811 reacties)
Citeren
Loek van Kooten schreef: "Yō yatta na" of "yoku yatta ne" is wellicht ook nog een optie. Qua nuance komt dat het dichtst in de buurt.
Aha, ありがとう, dat betekent beide "goed gedaan zeg", als ik het goed begrijp. Is 'na' nou een (mannelijke) variant van 'ne'? En welke kanji zou je voor 'yō' of 'yoku' gebruiken? Ik zie in het woordenboek dat er meerdere opties zijn.
Iwakura schreef: また 5がつ 29にち に ね.
はい、来ます、二つ目学期に入りましたから!
13-04-2010, 13:48    Loek van Kooten (5193 reacties)
Citeren
Na kun je inderdaad zien als een mannelijke variant op ne. En yoku zou ik niet in kanji schrijven, maar gewoon in hiragana.
15-06-2017, 16:14  Ralf (10 reacties)
Citeren
Hallo,

Ik heb een aanbod gekregen om in Japan op een peuterschool Engels les te geven. Maar nu vraagt de werkgever naar mijn opleidingsachtergrond i.v.m. het aanvragen van een werkvisum. Zijn daar speciale voorwaarden voor?

15-06-2017, 16:17    Loek van Kooten (5193 reacties)
Citeren
Ongetwijfeld, maar dat kan alleen de werkgever je vertellen, vrees ik.

Nieuw forumonderwerp

Hallo gast, alleen geregistreerde en ingelogde gebruikers kunnen op dit artikel reageren: Inloggen / Registreren

Vragen over de Japanse taal? Registreer je en reageer op dit artikel. Wij geven binnen 24 uur antwoord.

Gratis Japans leren met Loek van Kooten, drs. Japanologie, en zijn vrouw Rumi Tasaki, native Japanse met afstudeerrichting taalkunde. Zowel Loek als Rumi zijn al 22 jaar beëdigd en fulltimevertaler Japans.

Woord van de dag

信じる

Shinjiru

Geloven

Quiz: Hoe goed is jouw Japans?


>> Archief <<


Actiefste gebruikers


1

 Joop van Huet
(1235 reacties)

2

  Hannah
(1013 reacties)

3

   ニケ
(811 reacties)

4

 Iwakura
(499 reacties)

5

 Yuriko
(461 reacties)

6

  Endo
(460 reacties)

7

   Lion Egberts
(457 reacties)

8

 Rene Frijhoff
(293 reacties)

9

 Thijs
(286 reacties)

10

  Bastiaan
(245 reacties)

Over ons | Mail ons (LEES DIT EERST!) | ©2008-2017 Akebono Translation Service