70年代後半~80年代前半のテレビ界は、空前の刑事ドラマ・ブームを迎えることになる。
De televisiewereld beleefde eind jaren 70 tot begin jaren 80 een ongekende piek in de populariteit van politieseries.
Verken de fascinerende wereld van Japanse 刑事ドラマ (keiji dorama), een genre dat net zo verrassend is als je oma die haar smartphone bedient als een pro. Ja, het is die mix van verrassing, traditie, en een vleugje van "dat zag ik niet aankomen!" die ervoor zorgt dat detectiveverhalen zo'n onmisbaar onderdeel zijn geworden van de Japanse cultuur. Maar voordat we verdwaald raken in de boeiende verhalen over misdaad en gerechtigheid, moeten we even de tijd nemen om de kanji te ontleden die dit fascinerende woord vormen. Elk teken heeft tenslotte een verhaal, net als een rechercheur.
Ten eerste hebben we 刑 (kei): straf of vonnis. Stel je een vierkant frame voor, dat wordt vertegenwoordigd door het symbool 开 (ook wel 井, kei) . Voeg nu een zwaard (刀) toe aan dit pittoreske geheel, en je krijgt een symbool dat gerechtigheid brengt op een, laten we zeggen, iets oudere en definitievere manier. Dit ideogram is een mix van semantiek en fonetiek, en schetst een beeld van opsluiting binnen een frame, waarbij het zwaard die extra scherpte (woordspeling met opzet) toevoegt voor een lijfstraf. Wat een levendige beeldspraak voor één teken, nietwaar?
We gaan verder met ons tweede teken, 事 (shi), dat kan worden vertaald als zaak, ding, feit, reden en mogelijkheid. Dit teken is op zichzelf al een miniserie, samengesteld uit een bamboe telstok en een hand: een ambtenaar die een bamboestok in een buis plaatst om te rekenen. Dit is de oude versie van het afvinken van taken op je takenlijst. Oorspronkelijk stond het voor de idee van oprichten of staan, maar de betekenis evolueerde naar een vaste taak of rol die iemand uitvoert. Het is de essentie van plicht, van het in dienst staan van iemand: een concept dat diep is geworteld in de Japanse cultuur.
Als we deze tekens samenvoegen, krijgen we 刑事ドラマ: series over mensen die een straffende rol vervullen. In Japanse misdaadseries houden agenten het hoofd koeler dan komkommers in een vriezer, en zijn criminelen net zo glibberig als palingen op een waterglijbaan. Laten we het eerst over de herkomst hebben. Al in de jaren 50 vond Japan dat echte politieagenten niet genoeg waren; ze wilden deze helden onsterfelijk maken in films en op tv. Zo werd de misdaadserie geboren, met klassiekers zoals にっぽんGメン (Nippon G-Men) en 警視庁物語 (Metropolitan Police Department Story) die mensen de wet voorschreven, bij wijze van spreken. Dit waren de pioniers die van politieagenten meer maakten dan alleen spelbrekers op feestjes: ze werden nu de hoofdschotel op het televisiebanket.
Toen kwamen de tv-series ダイヤル110番 (Dial 110) en 特別機動捜査隊 (Special Mobile Investigation Team), die het begin markeerden van Japans fascinatie voor het misdaadgenre. Special Mobile Investigation Team was wel heel speciaal, met zijn snelle vertelstijl en een team van rechercheurs dat waarschijnlijk meer tijd besteedde aan achtervolgingen dan het daadwerkelijk oplossen van misdrijven. Dit was drama op hoog niveau, op zijn Japans, dat de basis legde voor talloze andere misdaadseries die de ether zouden overspoelen.
Naarmate het genre zich ontwikkelde, deed de verhaalvertelling dat ook. In de jaren 70 zagen we de opkomst van het buddy-copthema, want wat is er beter dan één detective die misdaden oplost? Twee detectives die misdaden oplossen, natuurlijk! Deze dynamiek zorgde voor ongekende kameraadschap en humor op het scherm, met Amerikaanse series zoals Starsky & Hutch en CHiPs, die Japan inspireerden om zijn eigen dynamische duo's te creëren.
Om niet achter te blijven, gaf Japan ons ook misdaadseries die zich richtten op de menselijke kant van onze misdaadbestrijders, want wie wil er nu niet een rechercheur zien huilen boven een kom ramen na een zware werkdag? Deze gaven meer diepgang aan het genre, en bewezen dat rechercheurs ook gevoelens hebben.
Tegenwoordig struikel je over misdaadseries op de Japanse televisie: je kunt er niet omheen. Ze zijn overal, lossen misdaden op, achtervolgen slechteriken en maken de wereld beetje bij beetje een veiligere plek, één aflevering per keer. En laten we de speciale edities niet vergeten die onze misdaadbestrijders naar exotische locaties voeren, omdat zelfs rechercheurs vakantie nodig hebben.
Dan nu het meest heikele punt: de kloof tussen tv-series en de werkelijkheid. Als je dacht dat je plaatselijke politiebureau het epicentrum was van spannende achtervolgingen en mysterieuze whiteboard-analyses, denk dan nog eens goed na. De realiteit is iets minder glamoureus, en de meeste politiewerkzaamheden zijn net zo spannend als het bekijken van verf die opdroogt. En die dramatische arrestaties en vuurgevechten? Meer fictie dan feit. Maar ach, wie kijkt er überhaupt naar misdaaddrama's vanwege het realisme?
