Les 7: De verleden tijd (pagina 7)

Niet ingelogd





24-12-2008, 00:19

Dit onderwerp heeft 9 abonnees
Je bent niet op dit onderwerp geabonneerd. Abonneren?

Conversatietekst


Geluidsbestand downloaden

鈴木さん、今日はありがとうございました。Suzuki-san, kyō wa arigatō gozaimashita.Mevrouw Suzuki, bedankt voor alles vandaag.
いえいえ、どういたしまして…ノアさん…Ieie, dō itashimashite! Noa-san...Geen probleem. Meneer Noah…
実は私、昨日、映画館に行きました。Jitsu wa watashi, kinō, eigakan ni ikimashita.Ik ben gisteren naar de bioscoop geweest.
面白かったですか。Omoshirokatta desu ka.Was het leuk?
まあまあ良かったですよ。今度、一緒に行きませんか。Maamaa yokatta desu yo. Kondo, issho ni ikimasen ka?Het was een redelijk goede film. Wilt u de volgende keer misschien mee?
はい、是非!私は映画が大好きです。Hai, zehi! Watashi wa eiga ga daisuki desu.Nou, graag! Ik ben gek op films.

鈴木さん、今日はありがとうございました。Suzuki-san, kyō wa arigatō gozaimashita.Mevrouw Suzuki, bedankt voor alles vandaag.

Mevrouw Suzuki heeft afgerekend. Nu is het tijd om haar te bedanken voor alles wat ze gedaan heeft vandaag. Kyō wa is wat betreft vandaag… Daarna krijgen we een stukje idioom: arigatō gozaimashita, letterlijk het was moeilijk om het te hebben, betekent dankjewel. Het zit grammaticaal gezien nogal lastig in elkaar, dus het volgende is uitsluitend voor de liefhebbers: gozaimashita is de neutraal beleefde verleden tijd van het werkwoord gozaru (zijn, respectvol). In het Nederlands betekent het dus: waren (respectvol). arigatō is de speciale vorm die het woord arigatai krijgt voor het werkwoord gozaru. arigatai is op zijn beurt weer afgeleid van de stam van aru (hebben), te weten ari- plus gatai (moeilijk zijn om te). arigatai betekent dus moeilijk zijn om te hebben.

Het enige wat je daarvan echt hoeft te onthouden is dat het idioom in de verleden tijd staat (en de verleden tijd is tevens het thema van deze les).

De verleden tijd in het Japans wordt gevormd door in plaats van masu mashita achter de stam van het werkwoord te plakken. Gozaru (zijn, respectvol) heeft een onregelmatige stam: gozai. Met mashita krijg je dan gozaimashita. Onze werkwoordtabel ziet er nu als volgt uit:

1 eindigend op u2 eindigend op iru3 eindigend op erude gozaru

stam

u wordt iiru wordt ieru wordt e[onregelmatig]

voorbeeld

kau (kopen) wordt kai-

kaku (schrijven) wordt kaki-

kagu (ruiken) wordt kagi-

kasu (uitlenen) wordt kashi-

katsu (winnen) wordt kachi-

shinu (sterven) wordt shini-

yobu (roepen) wordt yobi-

kamu (bijten) wordt kami-

karu (maaien) wordt kari-

okiru (opstaan) wordt oki-taberu (eten) wordt tabe-de gozai-

tegenwoordige tijd

kai + masu = kaimasu (kopen, neutraal beleefd)oki + masu = okimasu (opstaan, neutraal beleefd)tabe + masu = tabemasu (eten, neutraal beleefd)desu (zijn, neutraal beleefd) / de gozaimasu (zijn, respectvol beleefd)

ontkennende tegenwoordige tijd

kai + masen = kaimasen (niet kopen, neutraal beleefd)oki + masen = okimasen (niet opstaan, neutraal beleefd)tabe + masen = tabemasen (niet eten, neutraal beleefd)--- / de gozaimasen (niet zijn, respectvol beleefd)

verleden tijd

kai + mashita = kaimashita (kochten, neutraal beleefd)oki + mashita = okimashita (opstonden, neutraal beleefd)tabe + mashita = tabemashita (aten, neutraal beleefd)deshita (waren, neutraal beleefd) / de gozaimashita (waren, respectvol beleefd)

Omdat arigatō gozaimashita in de verleden tijd staat, kan het alleen slaan op zaken die in het verleden (dus meer dan zeg 5 minuten geleden) zijn gebeurd. Vandaar ook de vertaling: bedankt voor alles vandaag. Er is op deze dag veel voorgevallen, en Noah wil mevrouw Suzuki daar graag voor bedanken.

Het idioom kent ook een tegenwoordige tijd, die je gebruikt voor zaken die zojuist hebben plaatsgevonden of nu plaatsvinden. Die vorm luidt arigatō gozaimasu. Zoals je ziet, staat het werkwoord nu in de tegenwoordige tijd.

Je gebruikt deze tegenwoordige tijd niet voor zaken die nog moeten gaan plaatsvinden (in situaties waarin wij alvast bedankt zouden zeggen). Daarvoor heeft het Japans een speciaal idioom, dat je al kent: yoroshiku onegai shimasu.

Wat betreft vandaag, dankuwel.

いえいえ、どういたしまして…ノアさん…Ieie, dō itashimashite! Noa-san...Geen probleem. Meneer Noah…

Ieie betekent nee en wordt eigenlijk alleen gebruikt in de betekenis van nee, geen dank. Je gebruikt het dus niet in een zin als Nee, ik kom niet uit Duitsland. Dō itashimashite is alweer idioom en betekent graag gedaan. betekent hoe en itashimashite komt van het nederige werkwoord itasu (doen). Letterlijk betekent de uitdrukking hoe doende, maar dat mag je meteen weer vergeten.

Nee, graag gedaan. Meneer Noah…

De kanji van jitsu uit jitsu wa (eigenlijk). De kanji zelf betekent waarheid. Jitsu wa is dus letterlijk "wat betreft de waarheid". In het Nederlands zouden we zeggen: om u de waarheid te zeggen...

実は私、昨日、映画館に行きました。Jitsu wa watashi, kinō, eigakan ni ikimashita.Ik ben gisteren naar de bioscoop geweest.

Jitsu wa is idioom voor eigenlijk. We krijgen dan: Eigenlijk, ik, gisteren… De volgende twee woorden zijn eigakan ni. Ni is een partikel dat naar, tot en nog een heleboel andere dingen betekent. Eigakan ni betekent dus naar de bioscoop.

De zin luidt nu: Eigenlijk, ik, gisteren naar de bioscoop…

Ikimashita is de verleden tijd van iku (gaan). Het wordt gevormd door de infinitief iku om te buigen naar de stam iki-, om daar vervolgens mashita aan vast te plakken. Aangezien het Japans geen voltooid deelwoord kent, kan ikimashita zowel gingen als zijn gegaan betekenen.

映画館

Projectie + Beeld + Gebouw = Bioscoop (eigakan). Door betekenisverschuivingen in de loop der eeuwen zijn helaas niet alle Japanse woorden zo mooi te herleiden.

Eigenlijk, ik, gisteren naar de bioscoop gegaan.

Het eigenlijk laten we in het Nederlands weg. In het Japans staat het er, omdat deze zin een inleiding vormt op iets wat mevrouw Suzuki eigenlijk niet goed durft te vragen. Het geeft aan dat mevrouw Suzuki een beetje verlegen is.

面白かったですか。Omoshirokatta desu ka.Was het leuk?

Daar zijn ze weer, de verbaal-adjectieven. We hadden al eens uitgelegd dat een verbaal-adjectief als oishii eigenlijk al het werkwoord zijn in zich heeft, en dat desu in de zin oishii desu puur dient om de zin naar het juiste beleefdheidsniveau te tillen. Daarna leerden we dat we een zin als oishii desu moesten ontkennen als oishikunai desu, en niet als oishii de wa nai desu.

Voor de verleden tijd geldt exact hetzelfde verhaal. Omdat het werkwoord zijn al in het verbaal-adjectief omoshiroi (interessant zijn, leuk zijn) zit opgesloten, moet je het verbaal-adjectief in de verleden tijd zetten, en niet de desu erna, die niets meer met een werkwoord te maken heeft.

De ontkennende vorm van een verbaal-adjectief maak je door aan de stam (verbaal-adjectief minus i) de uitgang kunai te plakken: omoshiroi wordt dan omoshirokunai. Bij de verleden tijd gebruik je geen kunai, maar katta. De verleden tijd van omoshiroi is dus omoshirokatta. Vervolgens til je de zin naar het juiste beleefdheidsniveau met desu: omoshirokatta desu. Je zegt dus nooit en te nimmer oishii deshita (deshita is de verleden tijd van desu). Dit is zo ongeveer de meest gemaakte fout door buitenlanders. Heel soms hoor je Japanse scholieren trouwens wel een dergelijke constructie bezigen. Bedenk dan dat er ook Nederlanders zijn die Hun lopen op straat een hele normale zin vinden.

Interessant waren?

Onze tabel voor verbaal-adjectieven ziet er nu als volgt uit:

stam

ii wordt i

voorbeeld

oishii (lekker zijn) wordt oishi-

ontkennend

oishi+kunai=oishikunai (niet lekker zijn)

verleden tijd

oishi+katta=oishikatta (lekker waren)

まあまあ良かったですよ。今度、一緒に行きませんか。Maamaa yokatta desu yo. Kondo, issho ni ikimasen ka?Het was een redelijk goede film. Wilt u de volgende keer misschien mee?

Maamaa betekent matig, redelijk. Yokatta herken je nu als de verleden tijd van het verbaal-adjectief yoi, dat goed zijn betekent (de ontkennende vorm is dus yokunai). We tillen de zin weer naar het juiste beleefdheidsniveau met desu.

De zin wordt afgesloten met het nieuwe partikel yo. Ka (? - een zin vragend maken) en ne (nietwaar? - om bevestiging vragen) kenden we al. Yo legt nadruk en betekent letterlijk hoor.

Redelijk goed waren, hoor.

Dankzij de yo gaat de nuance dus enigszins in de richting van nou, het was een redelijk goede film hoor.

今度

Kondo betekent niet deze keer, maar de volgende keer.

Kondo schrijf je met de tekens voor nu en keer, maar betekent vreemd genoeg niet deze keer. Het slaat altijd op de volgende keer.

Issho ni is idioom voor samen, en ikimasen is de ontkennende, neutrale en beleefde vorm van iku (gaan).

De volgende keer, niet samen gaan?

はい、是非!私は映画が大好きです。Hai, zehi! Watashi wa eiga ga daisuki desu.Nou, graag! Ik ben gek op films.

Zehi betekent zoiets als absoluut, zeker. De zin daarna hebben we expres in deze conversatie gestopt, want hij bevat zowel wa als ga, en ik weet zeker dat een aantal van jullie daar in de vorige les moeite mee hadden. We gaan de zin stap voor stap ontleden:

Wat betreft mij, films [onderwerp]…

Het woord daisuki kennen we nog niet. Letterlijk betekent het zoiets als zeer geliefd. Nu kunnen we de zin helemaal ontleden:

Wat betreft mij, films zeer geliefd zijn.

Achter eiga (films) staat ga. Wat hoort bij desu en is dus geliefd? Films. De films zijn geliefd. En het feit dat de films geliefd zijn, dat is van toepassing op mij. In het Nederlands zeg je dan: ik ben gek op films.

Hoe zou je zeggen dat je gek bent op mevrouw Suzuki? Inderdaad:

Watashi wa, Suzuki –san ga daisuki desu.

In de praktijk wordt dit vertaald als Ik hou van mevrouw Suzuki (hoewel je mevrouw Suzuki in deze fase van de relatie al lang geen mevrouw meer zou noemen).

Ai, het Japanse teken voor liefde. Het teken had oorspronkelijk trouwens meer met seks dan met liefde te maken: het is de beeltenis van een vrouw die haar nagels in de rug van een man zet.

Het directe equivalent van houden van (iemand) is trouwens ai shite iru, maar deze woorden hebben in het Japans een bijzonder zware lading (denk aan het Nederlandse ik ga dood zonder jou). Mocht je ooit een relatie krijgen met een Japanner, gebruik deze kreet dan niet te pas en te onpas, want hij kan bijzonder dwingend overkomen. Als je Nederlandse vriend of vriendin de hele dag loopt te roepen dat hij of zij doodgaat zonder jou, zou je waarschijnlijk ook snel een punt achter de relatie zetten. Nogmaals, letterlijk betekent ai shite iru gewoon ik hou van je, maar de woorden komen in het Japans loodzwaar over.

Japanners zijn niet gewend om expliciet te zijn en zullen dit soort beweringen meestal iets diplomatieker inkleden. Sowieso zijn daden belangrijker dan woorden. In de praktijk heeft je vriend of vriendin meer aan een schitterende bos rozen op zijn of haar verjaardag dan een loze kreet woorden die steeds meer aan kracht inboet naarmate hij vaker gebruikt wordt. Wat betekent “ik hou van jou en ik blijf je trouw ” nog als je het honderd keer per dag hoort? Niet meer dan één keer per kwartaal gebruiken dus. Dan blijft het speciaal.

Woordenlijst

Suzuki-san鈴木さんmeneer/mevrouw Suzuki(Les 1)
kyō今日vandaag(Les 7)
wawat betreft(Les 1)
arigatō gozaimashitaありがとうございましたdankuwel(Les 7)
Ieieいえいえnee(Les 7)
dō itashimashiteどういたしましてgraag gedaan(Les 7)
Noa-sanノアさんmeneer/mevrouw Noah(Les 1)
Jitsu wa実はeigenlijk(Les 7)
watashiik(Les 1)
kinō昨日gisteren(Les 7)
eigakan映画館bioscoop(Les 7)
ninaar; [plaatsbepaling](Les 7)
ikimashita行きましたgingen(Les 7)
Omoshirokatta面白かったinteressant waren(Les 7)
desuですzijn; [tilt zin naar neutrale beleefdheidsvorm](Les 1)
ka?(Les 1)
Maamaaまあまあredelijk(Les 7)
yokatta良かったgoed waren; gelukkig maar(Les 7)
yohoor; [verzacht de boodschap en stelt gerust](Les 7)
Kondo今度de volgende keer(Les 7)
issho ni一緒にsamen(Les 7)
ikimasen行きませんniet gaan(Les 7)
Haiはいja(Les 1)
zehi是非absoluut(Les 7)
eiga映画film(Les 7)
ga[onderwerp](Les 6)
daisuki大好きzeer geliefd(Les 7)

Nieuwe tekens

konnuto
goza
jitsuwaarheidsakugisteren
eiprojectiegabeeld
kangebouwigaan
omomaskershirowit
[pauze]yogoed
yodokeer
itsuéénshobegin
zerechthiniet
suhouden van

Oefeningen

Beweeg de muis over de vragen om de antwoorden weer te geven.

1. Meneer Honda, bedankt voor alles gisteren.
Honda-san, kinō wa arigatō gozaimashita.
本田さん、昨日はありがとうございました。
2. Graag gedaan.
Ieie, dō itashimashite!
いえいえ、どういたしまして!
3. Ik ben vandaag naar Fukuoka geweest.
Kyō, Fukuoka ni ikimashita.
今日、福岡に行きました。
4. Noah gaat niet naar de bioscoop.
Noa-san wa eigakan ni ikimasen.
ノアさんは映画館に行きません。
5. Was het leuk?
Omoshirokatta desu ka.
面白かったですか。
6. Was het lekker?
Oishikatta desu ka.
美味しかったですか。
7. Gisteren was de sashimi lekker.
Kinō, sashimi ga oishikatta desu.
昨日、刺身が美味しかったです。
8. De film was redelijk interessant.
Eiga wa maamaa omoshirokatta desu yo.
映画はまあまあ面白かったですよ。
9. Meneer Ashida is redelijk interessant.
Ashida-san wa maamaa omoshiroi desu yo.
芦田さんはまあまあ面白いですよ。
10. Zullen we de volgende keer samen eten?
Kondo, issho ni tabemasen ka?
今度、一緒に食べませんか。
11. Vandaag dronken we samen.
Kyō wa issho ni nomimashita.
今日は一緒に飲みました。
12. Gisteren hebben we samen gegeten.
Kinō wa issho ni tabemashita.
昨日は一緒に食べました。
13. Nou, graag!
Hai, zehi!
はい、是非!
14. Ik ben gek op Japan.
Watashi wa Nihon ga daisuki desu.
私は日本が大好きです。
15. Japanners zijn gek op Nederland.
Nihonjin wa Oranda ga daisuki desu.
日本人はオランダが大好きです。
16. Bram is niet gek op sashimi.
Bram-san wa sashimi ga daisuki de wa nai desu.
ブラムさんは刺身が大好きではないです。

Herhalingsoefeningen

Beweeg de muis over de vragen om de antwoorden weer te geven. Deze vragen worden automatisch en willekeurig geselecteerd uit vorige lessen. Je kunt soms meerdere keren dezelfde vraag krijgen.

1. Wat is de masu-vorm van iku (gaan)?
ikimasu
行きます
2. Meneer Suzuki betaalt.
Suzuki-san ga dashimasu.
鈴木さんが出します。
3. Drinkt meneer Yamaha geen bier?
Yamaha-san wa biiru wo nomimasen ka?
山葉さんはビールを飲みませんか。
4. Ober!
Sumimasen!
すみません!
5. Mevrouw Tasaki eet zeebrasem.
Tasaki-san wa tai wo tabemasu.
田崎さんは鯛を食べます。
6. Is dat zo?
Sō desu ka?
そうですか。
7. Ik heb het genoteerd.
Kashikomarimashita.
畏まりました。
8. Wat is de masu-vorm van taberu (eten)?
tabemasu
食べます
9. Nou, het bier is niet zo lekker.
Iya, biiru wa anmari oishikunai desu.
いや、ビールはあんまり美味しくないです。
10. Noah, wil je niks drinken?
Noah-san, nani ka nomimasen ka?
ノアさん、何か飲みませんか。
11. Zijn de garnalen niet lekker?
Ebi wa oishikunai desu ka?
海老は美味しくないですか。
12. Is mevrouw Suzuki geen Duitse?
Suzuki-san wa Doitsu-jin de wa nai desu ka?
鈴木さんはドイツ人ではないですか。
13. Ron is voor het eerst in Tokio.
Ron-san wa Tōkyō ga hajimete desu.
ロンさんは東京が初めてです。
14. Wat is de masu-vorm van kiru (snijden)?
kirimasu
切ります
15. Wat is de masu-vorm van dekiru (kunnen)?
dekimasu
出来ます
16. En?
Dō desu ka?
どうですか。
17. Ja?
Hai?
はい?
18. Ja, ik drink iets.
Hai, nani ka wo nomimasu.
はい、何かを飲みます。
19. Wat is de masu-vorm van okiru (opstaan)?
okimasu
起きます
20. En welke nationaliteit heeft mevrouw Suzuki dan?
Jaa, Suzuki-san wa nanijin desu ka?
じゃあ、鈴木さんは何人ですか。

Vragen en reacties

Pagina 1 2 3 4 5 6 7

Dit artikel heeft 64 reacties. Dit is reactiepagina 7 van 7.

04-02-2016, 23:55  Ralf (6 reacties)
Citeren
Hallo Loek,

Bij 昨 staat de vertaling 'gisteren'(昨日).
Is eigenlijk de vertaling daarvoor niet 'laatste' of 'vorige'?

05-02-2016, 08:09  Joughton (177 reacties)
Citeren
Maar gisteren is toch ook de vorige dag; (had op Memrise het volgende gezien: 一昨日; day before yesterday, (eergisteren)

Dus ik denk dat het (zonder streepje) gisteren is. want 日 is dag
 

05-02-2016, 09:22    Loek van Kooten (5035 reacties)
Citeren
Nee, ook los betekent 昨 gisteren. Hoewel je het los nooit zult tegenkomen.
05-02-2016, 13:41  Ralf (6 reacties)
Citeren
Bedankt voor het antwoord!
16-03-2016, 19:33  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
Hallo Loek ik zit weer eens met een vraagje!

Vergeef me als ik deze vraag door onoplettendheid stel , maar in deze les kom ik "昨日 Kinō" en "今日 Kyō"
Nu weet ik dat 昨 gisteren is en 今 Nu
ook weet ik dat 日(ni, zon of dag) betekent.

hoe komt het dat de klank van "昨日 Kinō" en klank+betekenis van "今日 Kyō" anders zijn dan de afzonderlijke symbolen?

Zijn dit ateji? of heeft 日 meerdere betekenissen/klanken?

edit: Waarschijnlijk denk ik nog te Nederlands ik zie wel meer van dit soort gevallen in de woordenlijst staan. gewoon leren dus.

16-03-2016, 21:33  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
Oeps er was iets foutgegaan ik wilde mijn vorige bericht aanpassen, maar heb per ongeluk een nieuwe reactie geplaatst.

Na "Vergeef me als ik deze vraag door onoplettendheid stel , maar in deze les kom ik "昨日 Kinō" en "今日 Kyō". moet "tegen" staan in ieder geval!

16-03-2016, 22:23  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
Loek ik wilde graag voorstellen dat er nog een functie toegevoegd wordt voor het verwijderen van geplaatste posts.

Na verder doorleren en in de reacties te hebben gelezen zie ik dat mijn vraag eigenlijk een beetje overbodig is, en zou ik je de tijd om hierop te antwoorden graag willen kunnen besparen.

17-03-2016, 09:28    Loek van Kooten (5035 reacties)
Citeren
Beste Bryan,

Dat zijn inderdaad ateji!

17-03-2016, 09:30    Loek van Kooten (5035 reacties)
Citeren
Bryan Sotem schreef: Loek ik wilde graag voorstellen dat er nog een functie toegevoegd wordt voor het verwijderen van geplaatste posts.

Na verder doorleren en in de reacties te hebben gelezen zie ik dat mijn vraag eigenlijk een beetje overbodig is, en zou ik je de tijd om hierop te antwoorden graag willen kunnen besparen.

Een begrijpelijk verzoek, maar in de praktijk werkt het minder. Dingen kunnen dan ontzettend door elkaar gaan lopen: mensen gaan antwoorden op postings die inmiddels zijn verdwenen enz. De meeste fora kennen om deze reden ook geen functie voor het echt verwijderen van postings.

17-03-2016, 11:15  Bryan Sotem (74 reacties)
Citeren
Bedankt voor je antwoord Loek.

In het vervolg zal ik proberen wat langer naar de reacties/materie te kijken voordat ik een vraag stel!

Nieuw forumonderwerp

Hallo gast, alleen geregistreerde en ingelogde gebruikers kunnen op dit artikel reageren: Inloggen / Registreren

Zegt het voort! Vertel al je vrienden over deze site.

Gratis Japans leren met Loek van Kooten, drs. Japanologie, en zijn vrouw Rumi Tasaki, native Japanse met afstudeerrichting taalkunde. Zowel Loek als Rumi zijn al 22 jaar beëdigd en fulltimevertaler Japans.

Woord van de dag

準備万端

Junbi bantan

Op alles zijn voorbereid

Quiz: Hoe goed is jouw Japans?


>> Archief <<


Actiefste gebruikers


1

 Joop van Huet
(1113 reacties)

2

  Hannah
(1013 reacties)

3

   ニケ
(807 reacties)

4

 Iwakura
(499 reacties)

5

 Yuriko
(461 reacties)

6

  Endo
(460 reacties)

7

   Lion Egberts
(457 reacties)

8

 Thijs
(278 reacties)

9

 Rene Frijhoff
(268 reacties)

10

 Orekisama
(235 reacties)

Over ons | Mail ons (LEES DIT EERST!) | ©2008-2017 Akebono Translation Service